ประวัติความเป็นมา
     วิทยาลัยวิทยาการวิจัยและวิทยาการปัญญา ได้รับการอนุมัติจากสภามหาวิทยาลัยบูรพาในคราวประชุมครั้งที่ ๒/๒๕๕๑ เมื่อวันที่ ๒๐ มีนาคม ๒๕๕๑ให้จัดตั้งขึ้นเป็นหน่วยงานระดับคณะวิชามีหน้าที่จัดการศึกษาระดับบัณฑิตศึกษา วิจัยและวิชาการด้านวิทยาการวิจัยและวิทยาการปัญญา ผลิตผลงานวิจัยตอบสนองยุทธศาสตร์การวิจัยของชาติ ให้บริการวิชาการสู่สังคม และส่งเสริมศิลปวัฒนธรรมอันดีงามดังนั้น วันที่ ๒๐ มีนาคม ๒๕๕๑จึงถือได้ว่าเป็นวันก่อตั้งวิทยาลัยวิทยาการวิจัยและวิทยาการปัญญาขึ้นในมหาวิทยาลัยบูรพา ส่วนการสถาปนาวิทยาลัยฯ อย่างเป็นทางการเป็นไปตามประกาศมหาวิทยาลัยบูรพา ในราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๒๕ ตอนพิเศษ ๗๗ ง วันที่ ๓๐ เมษายน ๒๕๕๑
     มหาวิทยาลัยบูรพาจึงเป็นมหาวิทยาลัยแห่งแรกของประเทศไทยที่เปิดสอนศาสตร์ใหม่ด้านวิทยาการปัญญา (Cognitive Science) มุ่งผลิตมหาบัณฑิตและดุษฎีบัณฑิตด้านวิทยาการปัญญาเพื่อส่งเสริมศักยภาพด้านการวิจัย สร้างองค์ความรู้และศักยภาพด้านการแข่งขันของประเทศวิทยาลัยวิทยาการวิจัยและวิทยาการปัญญามีแนวคิดการทำงานที่ก้าวทันกับวิทยาการสมัยใหม่คือให้ความสำคัญกับการวิจัยเชิงพหุสาขาวิชา(Multidisciplinary) สิ่งนี้สะท้อนอยู่ในหลักสูตรที่เน้นความเชี่ยวชาญด้านวิธีวิทยาการวิจัยและสถิติ การวัดและเทคโนโลยีโดยเฉพาะวิทยาการปัญญาศาสตร์แห่งอนาคตมีลักษณะพหุสาขาวิชาเกิดจากความก้าวหน้าด้านวิทยาการระบบประสาท (Neuroscience) และเทคโนโลยีหลายสาขาวิชา เน้นการค้นคว้าวิจัยเกี่ยวกับสมอง แล้วนำความรู้มาผสมผสานกับความรู้ด้านจิตวิทยา สังคมวิทยาปัญญาประดิษฐ์ การศึกษา ภาษาศาสตร์ และปรัชญา เพื่อมุ่งค้นหาความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างสมอง จิตใจ และพฤติกรรม-ของมนุษย์เป็นการเปิดโลกของการวิจัยสมัยใหม่ ให้กว้างไกลออกไปพัฒนาศาสตร์ใหม่ เช่น Neuro-Educations Neuro-Economic Neuro-Linguistic เป็นต้นวิทยาลัยวิทยาการวิจัยและวิทยาการปัญญาจึงมีปณิธานมุ่งมั่นที่จะสร้างความเป็นหนึ่งให้กับมหาวิทยาลัยบูรพา โดยการเป็นผู้นำทางด้านวิทยาการวิจัยและวิทยาการปัญญา ผลิตนักวิจัยมืออาชีพและผลิตผลงานวิจัยเพื่อสร้างชื่อเสียงและศักยภาพการเป็นมหาวิทยาลัยวิจัยให้กับมหาวิทยาลัยบูรพา